هفته پیش در دانشگاه کنفرانسی درباره فتح اندلس برگزار گردید. فتح اندلس در دوره ولید بن عبدالملک یا ولید اول، خلیفه اموی صورت گرفت. ویژگیهای فتح اندلس به گونه‌ای است که آن را از سایر فتوحات اسلامی جدا می‌کند. فتح اندلس نخستین فتحی است که دست کم در آغاز سراسر به دست غیر عرب (بربرها) انجام گرفت؛ تا جایی که فرمانده عملیات فتح، طارق بن زیاد نیز از تیره‌های بربر بود. فتح روم شرقی، از آرزوهای دیرین مسلمانان بود و حتی در دوره پیامبر نیز تلاشهایی در این زمینه (تلاش برای فتح سرزمینهای زیر فرمان امپراطوری روم شرقی) انجام گرفت و پس از آن معاویه اولین خلیفه اموی نیز تلاشهای جدی در این زمینه انجام داد؛ تا جایی که شاید بتوان گفت که بنیان نهادن ناوگان دریایی که در زمان معاویه انجام گردید، در همین راستا قرار داشت. اسپانیا نخستین سرزمینی از اروپا بود که مسلمانان فتح کردند و این امید برای آنان به دست آمد که روم شرقی را از غرب فتح کنند. همچنین اسپانیا نزدیک به ۸۰۰ سال در دست مسلمانان قرار داشت و اگر فتوحات عثمانی در اروپا را نیز به شمار آوریم در بین فتوحات اسلامی، درازترین سرزمینی در اروپا است که در دست مسلمانان بوده است. همچنین در این فتح یهودیان جایگاه مهمی داشتند و نداشتن آزادی مذهبی در حکومت اسپانیا در هواخواهی ایشان از مسلمانان کارساز بود.

در این کنفرانس بیشتر به مسایل جانبی فتح اندلس پرداختم؛ ولی با این حال تلاش کردم تا واقعه‌نگاری از فتح اندلس نیز به نمایش بگذارم. فایل نمایشی این کنفرانس در قالب Powerpoint به پیوست این نوشتار آمده است.